~Ragnor

Selamlar, bu ay da yine sizlerle beraberim. Bu ayki konumuz daha önce de bir çok istek aldığımız GURPS oyun sistemi hakkında olacak. Bu oyun sistemini kısaca size tanıtıp, bu sistemle oynanan oyunlara aşinalık kazandırmaya çalışacağım. Zaten oyuncular açısından pek problem yok. Oldukça detaylı bir sistem olmasına rağmen iş genellikle oyun yöneticisinde (bu sistemde GM -Game Master-  deniyor) bittiği için oyuna adapte olmanız oldukça kolay. İlk oynadığım GURPS oyunundan önce bu sisteme dair hiçbirşey bilmiyordum. Oyunun başında GM’in yaptığı birkaç basit açıklama yetti ama.

GURPS’ün (görps şeklinde okunur :)) açılımı ‘Generic Universal RolePlaying Game’ dir. Yani Genel Evrensel Rol Yapma Oyunu. Steve Jackson Games’in çıkardığı GURPS sistemi belirli bir tür oyun evreni için yaratılmamış, aksine her tür oyun evrenine, her tür oyuna uyabilecek şekilde geliştirilmiştir. Klasik fantezi oyunlarından tutun, western, bilimkurgu ya da süperkahramanlar gibi her türlü farklı konsepte uyabilecek bir sistemdir. Bir çok farklı konsept ile alakalı ek kitapları da çıkmıştır. Sizin de özellikle sevdiğiniz bir konsept varsa onunla alakalı olan kitabı edinmenizi tavsiye ederim.

GURPS diğer birçok sistemin aksine sadece altı yüzlü zar kullanır, yani bildiğimiz tavla zarını. Zar gösterimi de 1d şeklindedir. Örnek olarak 2d+3, iki zar at ve toplama üç ekle anlamındadır.

Herhangi bir yeteneğinizi kullanarak birşeyler yapmak istediğinizde üç zar atarsınız ve toplamı o yeteneğinizin puanı ile karşılaştırırsınız. Eğer zarların toplamı o yeteneğinizin puanından düşük ya da eşitse başarmışsınız demektir.
GURPS’teki bir diğer önemli farklılık da karakter yaratımında ortaya çıkar. Diğer çoğu oyunun aksine karakterinizi yaratırken zar kullanmazsınız. Oynadığınız oyuna göre belirlenecek bir başlangıç puanıyla başlar ve bu puanları çeşitli özellik ve yeteneklerinizi arttırarak harcarsınız. Bu başlangıç puanı oynadığınız oyunun geçtiği dünyaya, zamana ya da yöneteceğiniz karakterlere göre değişebilir. Ayrıca sadece puan harcamazsınız da bazen karakterinize dezavantaj verecek kötü özellikler alarak ek puan da alabilirsiniz.

Karakterinizin ‘Attributes’ denilen dört temel özelliği vardır. Bunlar ‘Strengh’(ST): fiziksel güç, ‘Dexterity’(DX): beceri, ‘Intelligence’(IQ): zeka ve ‘Health’(HT): sağlıktır. Hepsi on puan ile başlarlar. On ortalama sayılır. Attırmak için puan harcamanız gerekir, azalttığınızda da ekstra puan kazanırsınız.

Sonrasında sıra ‘Avantajlar/Dezavantajlar’a gelir. Bunlar karakterinizin görünüşü, kişiliği, toplumdaki yeri vb. konulardan sahip olduğu avantajlar ya da dezavantajlardır. Örnek vermek gerekirse ‘yakışıklı’ özelliğini almak için puan harcarsınız, bu özellik size oyunda karşınızdakilerden daha iyi reaksiyonlar almanıza yarar ama ‘köle’ sosyal statüsünü alırsanız puan kazanırsınız, bu özellik de sizi toplumun dışlanmış bir kesiminin üyesi yapar, çeşitli sıkıntıları beraberinde getirir. Bir başka örnek olarak da Şövalye karakterinize ‘Onur Kuralları’ dezavantajı alabilirsiniz. Bu dezavantaj yüzünden karakteriniz şövalyelik kurallarına uygun davranmak zorunda olacaktır. Aynı şekilde karakterinize ‘acıya dayanıklılık’ özelliği de alabilirsiniz. Bu da aldığı yaralardan fazla etkilenmemesini sağlayacaktır. Bir de beş taneye kadar ‘quirk’ denen ufak sorunlardan alabilirsiniz. En basit örneği olarak ‘açgözlülük’ bir dezavantajdır ama ‘sadece altın ile ödeme kabul etmek’ bir ‘quirk’tir. Bunların ne olacağını GM’inize danışarak siz belirleyebilirsiniz.

Son olarak da karakterinizin yetenekleri gelir. Çoğu yeteneğin bir başlangıç seviyesi vardır. Bu eğitim almadığınız bir yeteneğinizi kullanmaya çalıştığınızda o yeteneğinizin seviyesidir. Bazı yetenekler eğitim almadan kullanılamayacağı için bir başlangıç seviyeleri yoktur. Yetenekler ayrıca fiziksel ve zihinsel olmak üzere ikiye, kolay, ortalama, zor ve çok zor olmak üzere dörde ayrılmıştır. Bunlar o yetenekteki bir sonraki seviyeye çıkmanız için gereken puanın belirlenmesinde kullanılır. Bir yetenekteki seviyeniz IQ-3, DX+1 vb. şekillerde gösterilir. Harfler o yeteneğinizin kullandığı özelliğiniz, yanındaki sayı da o özelliğinize ekleyeceğiniz (ya da çıkaracağınız) miktarı gösterir. Mesela karakterinizin ‘kilit açma’ yeteneği IQ-4 seviyesinde ve IQ özelliğiniz 11 puanda. Bu demektir ki karakteriniz bir kilidi açmaya çalıştığında atacağı üç zarın toplamı yedi veya altı (11-4) gelirse başarılı olacaktır.

Karakter yaratımı en basit haliyle bu kadar :). Sistem genel olarak diğer sistemlerle aynı mantıkta ilerliyor. Bir şey başarmaya çalıştığınızda o konuyla ilgili yetenek puanınızı temel alarak zar atıyorsunuz. Eğer yapmaya çalıştığınız şey birini etkiliyorsa karşılıklı olarak alakalı yeteneklerizi kullanarak zar atarsınız ve üstün gelen taraf başarılı olur.

Savaşlarda da buna benzer bir durum var. Birine saldırdığınızda ilgili yeteneğinizi kullanarak bir başarı zarı atıyorsunuz. Eğer başarılı olursanız bu rakibinize vurabildiğiniz anlamına gelmiyor, sadece düşmanınıza vurabilecek kadar iyi bir vuruş yaptığınızı gösteriyor. Siz başarılı bir vuruş yaptıktan sonra rakibiniz de savunma için bir başarı zarı atıyor. Eğer başarılı olursa vuramıyorsunuz ama başarısız olursa vurmuş oluyorsunuz ve zarar vermek için zar atıyorsunuz. Savunma aktif ve pasif olmak üzere ikiye ayrılmış durumda. Aktif savunma saldırıdan kaçma (dodge), kalkanla bloklama veya silahla karşılama şeklinde oluyor. Bir turda istediğiniz kadar saldırıdan kaçmayı deneyebilirsiniz ama bloklama ve karşılama bir turda sadece bir kez yapabileceğiniz birşey, gerçi elinizde iki silah varsa (elinizdeki silahların size saldıran kişinin silahlarını karşılamaya uygun silahlar olmasını gerektiğini söylemeye gerek duymuyorum:)) ya da bir tur boyunca sadece savunmada kaldıysanız bir turda iki defa saldırı karşılayabilir ya da bloklayabilirsiniz.

Zarar vermeye sıra gelince silahınızın özelliğine göre zar atmanız gerekiyor ama elde ettiğiniz sonuç eğer varsa düşmanınızın üzerindeki zırhın ‘zarar dayanıklılığından’ çıkarılıyor ve kalan miktar düşmanınıza zarar veriyor. Eğer bir yara alırsanız sadece bir sonraki tur için saldırı yeteneğiniz aldığınız zarar kadar düşüyor. Eğer tek seferde sağlık puanınızın yarısından fazla zarar alırsanız yere yığılma ya da sersemleme ihtimaliniz var (sağlık özelliğiniz üzerinden başarı zarı atmanız gerekiyor). Sağlığınız 3 veya altına düşerse hareket puanınız yarı yarıya düşüyor. Eğer sağlık puanınız 0 ya da altına düşerse bayılma ihtimaliniz var, bunun olmaması için irade puanınız üzerinden başarı zarı atmanız gerekiyor her tur. Ve son olarak sağlık puanınız tamamen negatife düşerse (yani sağlık özelliğiniz 10 iken -10′a kadar düşerse) ölüyorsunuz.

GURPS sistemi karakterinizi yaratırken istediğiniz kadar derinleşmenize izin verir. Karakterinizin her türlü özelliği karakter kağıdında bulunur. Sadece yetenekleri ve güçleri ile sınırlı değildir. Bu sayede karakterinizin eksik ya da sorunlu yanlarını oyununuza daha çok yansıtmanıza imkan tanır. İster karakter yaratımı ister oyun mekanikleri olsun, GURPS size daha gerçekçi bir oynanış imkanı sağlar. Ama bunu yaparken size kısıtlı bir oyun dünyası sunmaz. İster sıradan insanları canlandırın ister yarı tanrıları, GURPS sistemi ile iki tipte de binlerce farklı karakter yaratabilirsiniz. Ya da ister fantezi oynayın ister bilimkurgu, GURPS ikisine de uygundur. Hatta bu yüzden oyununuzda farklı dünya ve tarzları birleştirmeyi düşünüyorsanız büyük ihtimalle GURPS aradığınız sistemdir.

Oyuncular için bu yazıda yer alanlar yeterli olacaktır. İlginizi çektiyse kendinize hemen bir GURPS oyunu bulun. Geriye kalanlar siz oynadıkça yerine oturacaktır. Oyun yöneticileri için tavsiyem GURPS’ün bedava dağıtılan GURPS Lite isimli kitapçığını edinmeleri. Oyuna başlangıç için temel bilgileri oradan edinebilirsiniz. Ve eğer yeterince ilginizi çekerse ilgilendiğiniz türdeki diğer kitaplarla devam edebilirsiniz. Bu kitapçığı Steve Jackson Games’in kendi sitesinde bulabilirsiniz. Ayrıca Metucon’a gelirseniz bu kitapçığı basılı olarak bulma ihtimaliniz de var (2008′de görmüştüm dağıtıyordu MiB’ler ama bu sene göremedim, gözümden kaçmışta olabilir).