Eveettt bir sürü kişi Xbox’larda o janjanlı Xbox Media Center’ ı görüp ah keşke benim de olsa diyordur. Onların derdine deva olacak ufak “ip ucu” burada!.. Şimdi aynı işlemleri Ubuntu/Kubuntu ve türevlerinde yapabilirsiniz, merak etmeyin çalışacaktır ( mesela ben şimdi Kubuntu’dan anlatacağım). Neyse artık başlayalım. Öncelikle yapmamız gereken şey yeni depolar eklemek ki burada yeni depo eklemeyi Codec’ler ve diğer şeyler için de benzer şekilde yapabilirsiniz. Neyse başlıyoruz efenim!..

Birinci adım olarak depoları ekleyelim, bunun iki yolu var. Birincisi konsoldan Ubuntu’da Programlar ( Gnome işareti üstte solda) >donatılar >uçbirim. Kubuntu’da ise kde logosu>sistem>konsole (veya uçbirim).

Konsolumuzu açtıkkk. :)

Hemen sources listimizi yedekleyelim. Komut:

sudo cp -p /etc/apt/sources.list /etc/apt/sources.list_backup

Sudo(1)

Sizden şifrenizi sormanızı isteyecektir, kurarken yazdığınız şifreyi girin:

sudo nano /etc/apt/sources.list”

Karşınıza böyle bir ekran gelecektir ok tuşları ile en alta gelin. Ve şu satırları ekleyin (bu satırları aşağıdaki yöntemleri kullanan arkadaşlar da ekleyecek):

deb http://ppa.launchpad.net/team-xbmc-intrepid/ubuntu intrepid main

deb-src http://ppa.launchpad.net/team-xbmc-intrepid/ubuntu intrepid main

Arkasından ctrl+x’e basın save file diyecek e diyip gene konsola düşün.

Gene konsoldan depo eklemenin bir yolu daha var, bu Ubuntu kullanıcıları için geçerli. :)

Yukarıdaki işlemleri yapmak için illa ki konsola gerek yok aslında, Kde Kubuntu’da:

sudo kate /etc/apt/sources.list

Ubuntu için ise:

gksudo gedit /etc/apt/sources.list

Yazarak metin düzenleyici ile düzenleyebilirsiniz. :) Buyrun onu da göstereyim.

Verdiğim adresleri kopyalayıp yapıştırın ve kaydedip çıkın. :)

İşimiz bitmedi şimdi konsola gelin,

Sudo apt-get update

yazın.

Sudo apt-get install xbmc

diyin ve arkanıza yaslanın, bir çay için zira 206 mb’lik bir paket indirecek. :)

Şimdi gelelim ikinci yola. Synaptic ile yapmak aslında gayet basit. Masa üzerinde alt+f2′ye basın, synaptic yazın ya da (Kubuntu için geçerli, kde logosu> Sistem> Synaptic Paket Yöneticisi)

Öncelikle ayarlar ( Settings)

Sonra Repostories (Türkçe karşılığı Kubuntu’da yok ama yerler değişmez)

Oradan Third Party Software’e gelin. Add (Ekle’ye) tıklayın ve yukarıdaki adresleri girin. Tamam diyin. Quick Search’tan xmbc diye aratın, çift tıklayın ve uygula diyin. :)

Bu seferlik bu kadar ve sonuç…

(1) Sudo: Kullanıcılara Root hakkı vermek
sudo komutu, normal sistem kullanıcıların, çeşitli komutlar üzerinde,geçici root kullanıcı haklarına sahip olmalarını sağlar. Böylelikle, hazırladığınız veya kullanıdığınız bir program, düzgün çalışabilmesi için kök kullanıcı haklarına ihtiyaç duyuyorsa, ve bu program root kullanıcısı dışındaki kullanıcılar tarafından da kullanılacaksa, sözkonusu programın düzgün çalışabilmesi sağlanmış olur.

1. Programı ilk açtığınızda karşınıza gelen ekran bu. Bu ekrandan, bilgisayarınızdan kaldırmak istediğiniz programı seçip çift tıklayın.

2. Karşınıza bu Onay Kutusu gelecek. ”Evet”e tıklayıp devam ediyoruz.

3. Program bize kaldırma seçenekleri sunacak. Burada ”Makul” seçili durumda; fakat bu seçenek sadece programı diskinizden silmeye yarıyor.

4. Biz ise programın tüm artıklarını silmek istediğimizden ”Geliştirilmiş” seçeneğini işaretleyip ”İleri” diyoruz.

5. Burada gördüğünüz gibi Revo Uninstaller aşamalar halinde kaldırmak istediğiniz programın diskinizde kurmuş olduğu tüm verileri topluyor.

6. & 7. Şimdi kaldırmak istediğimiz programın kendi Kurulum Sihirbazı devreye giriyor ve bu sayede programı diskimizden kaldırıyoruz. Fakat işimiz daha bitmedi.

8. Bu işlem bittiğinde ”İleri”yi tıklayıp devam ediyoruz.

9. & 10. Şimdi, Revo Uninstaller, programın diskimizdeki artıklarını tarıyor.

11. & 12. Tarama işlemi bittikten sonra ”İleri”ye tıklıyoruz ve karşımıza kaldırdığımız programın Kayıt Defterimizde bıraktığı kalıntılar çıkıyor. Burada ”Bilgisayarım” kutucuğunu işaretleyerek tüm Kayıt Defteri girdilerini seçiyoruz ve ”Sil” seçeneğine tıklıyoruz.

13. Bu seçeneğe tıkladığımızda karşımıza bir Onay Kutusu daha geliyor. Eğer kaldırdığınız program lisanslıysa ve bu seçeneği ”Evet” deyip geçerseniz kayıtlı lisansınız Kayıt Defteri’nden silinecektir. Uyarmadı demeyin. Eğer kayıtlı lisansınızı silmek istemiyorsanız ”Hayır”ı tıklayın. Bu durumda lisansınız silinmeyecektir ve programı tekrar kurduğunuzda sizden lisans bilgisi istemeyecektir muhtemelen; fakat Kayıt Defteri bu tür kalıntılar yüzünden şişeceğinden yavaşlayacaktır. Dolayısıyla Windows da yavaşlayacaktır. Karar sizin.

14. ”Evet” seçeneğini tıkladıktan sonra Kayıt Defterimizdeki artıklardan da kurtulmuş oluyoruz ve ”İleri” diyerek kaldırma işlemine devam ediyoruz.

15. & 16. & 17. & 18. & 19. Bu ekranda diskimizden kaldırdığımız programın diğer kalıntıları çıkıyor karşımıza. En üstteki kutucuğu işaretleyerek tüm gereksiz dosyaları seçiyoruz ve ”Sil”e tıklıyoruz, karşımıza gelen Onay Kutucuğu’nda da ”Evet”i seçip kaldırma işlemini tamamlıyoruz. Daha sonra, Geri Dönüşüm Kutusu’na gönderilen bu dosyaları dosyaları silmeyi de unutmayın. Programı tüm artıklarıyla birlikte diskimizden başarıyla kaldırdık.

Revo Araçlar: En üstte Uninstallar sekmesinin yanındaki Araçlar sekmesini tıkladığınızda karşınıza Optimizasyon başlıklı Autorun Yöneticisi, Windows Araçları ve Gereksiz Dosyaları Temizle diye listelenmiş olan Araçlar bölümü açılacaktır.

Autorun Yöneticisi msconfig komutundaki Başlangıç sekmesinin yaptığı görevi yapmakta. Yani bilgisayarınızın açılışında hangi programın otomatik olarak başlatılıp başlatılamayacağını msconfig komutuna gerek duymadan buradan ayarlayabiliyorsunuz.

Windows Araçlarında ise sırasıyla Sistem Geri Yükleme, Ağ Tanılama, Ağ Bilgisi, Sistem Özellikleri, Sistem Bilgisi, TCP/IP Bilgileri, Ekran Klavyesi, Disk Birleştirici, Servisler, Paylaşılan Klasörler, Grup İlkesi, Windows Bileşenlerini Ekle/Kaldır, Microsoft Windows Kötü Amaçlı Yazılımları Temizleme Aracı gibi seçenekler sunuyor. Bu seçenekler Windows’un komut satırıyla ulaşılabilen seçenekler.

Gereksiz Dosyaları Temizle başlığı altında ise bilgisayarınızdan kaldırdığınız programların arkalarında bıraktıkları artık dosyaları bulup temizlemenize yardımcı oluyor.
Avcı Modu

Avcı Moduna Revo Uninstaller’ın ana penceresinden ulaşıyoruz. Burada kırmızı renkle işretlediğim Avcı Modu butonona tıkladığımızda masaüstümüzde Revo Uninstaller’ın Avcı Moduna geçtiğinde kullandığı mavi renkli simgesi beliriyor. Bu simgenin üzerine tıklayıp basılı tutarak kaldırmak istediğimiz programın simgesinin üzerine bıraktığımızda ana pencere ve kaldırma ekranı karşımıza geliyor.

Sürükle Bırak Modu

Bu moda da yine ana penceredeki Avcı Modu butonu üzerinden ulaşıyoruz. Avcı Modunun mavi renkli simgesi masaüstümüze yerleştiğinde simge üzerinde sağ tık yapıyoruz ve açılan menüden Sürükle Bırak modunu seçiyoruz. Bu modda kaldırmak istediğimiz programın simgesini, yanan Sürükle Bırak Modu simgesine getiriyoruz ve yine ana kaldırma penceresi açılıyor.

Tip: Avcı Modu’nda kullandığınız metodu burada da kullanabilirsiniz, yani Sürükle Bırak modundayken yanan mod simgesini kaldırmak istediğiniz program simgesi üzerine taşıdığınızda da yine ana kaldırma penceresi açılacaktır.

Buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Bunlar da videodakine benzer yöntemle yaptığım ama daha farklı renkler kullandığım sayfamsı bir takım çalışmalar:

Bu makalemde online mağazaları ve alış verişin nasıl yapıldığını anlatmayacağım. Herhalde bunun üstesinden kolayca gelebilirsiniz. Daha çok, “ikinci el” ya da “tüketici-tüketici” alış veriş platformlarında yasadığım deneyimleri paylaşmaya çalışacağım.

Tüketici-tüketici alışveriş siteleri (consumer to consumer, ks. c2c), sundukları ürünlerin satışıyla profesyonel olarak ilgilenmeyen insanların bulunduğu iletişim platformlarıdır.

İşin teorik boyutunu ya da “kitap açıklamasını” bir kenara bırakalım şimdi. Bu yazıyı da bu amaçla yazmıyorum zaten. İlk olarak Türkiye’de C2C sitelerini kullanacağınızdan, karşılaşabileceğiniz satıcı profillerinin bu siteleri ne amaçla kullandığını bir anlamaya çalışalım. En arka sırada oturan arkadaşım, çıkar sakızı ağzından.

Model1 “Settlers”: Satıcı x, muhtemelen müstakil evinden taşınıyordur ve bodrumunda/tavan arasında kalan eşyalarını paraya dönüştürebileceğini düşünür.

Model2 “Hayalperest”: Satıcı y, herhangi bir hobiye meraklıdır. Belki de gençliğinden beri bu hobi ile ilgili ürünler alıp satmıştır. Şimdilerde hep hayalini kurduğu başka bir ürünü alabilmek için, biriktirdiği ürünleri satıp parayı denkleştirmeye çalışmaktadır.

Model3 “Ağır abi”: Satıcımız, 6 yaşından beri elektrik gitar çalmaktadır. Elinden sürü ile gitar geçmiştir, bu adam, alıcı x’in hayalini kurarken ağzını sulandıran meşhur gitar markalarının Türkiye şubesi gibidir. Elinde de sürü ile gitar vardır. Hem elindekileri yenilemek, hem de gençlere yardim etmek için fazlalıkları satmaktadır.

Model4 “Batan Gemi Kaptanı”: Satıcı eeeh, paraya sıkışmıştır ve elindeki eşyaları satarak nakde dönüştürmeyi planlamaktadır. Olaylar gelişir.

Model5 “Sergici”: Satıcı öeh, zaten satmakta olduğu ürünleri bi de internete koyma düşüncesi gütmektedir (not: Bu tür satıcıların internetteki ürünleri ile dükkanlarındaki ürünleri genellikle ayrı ayrı tutulurlar).

Model6 “Profeyşınıl”: Bu satıcı modeli, kısaca hayatını C2C sitesinden kazanmaktadır. Bazıları PC basından ürün alıp ürün satarlar. Bazıları bütün gün ürün kovalar, deposuna (ya da evine) aktarır, akşam üstüleri de bilgisayar başına geçerler. Eskicilik yapıp C2C hesabı açan kullanıcılara da profeyşınıl denilebilir.

Tahmin edeceğiniz üzere, bunları benim de kullandığım GittiGidiyor’da tanıştığım satıcı profilleri üzerinden çıkarttım. Eğer bir gün GG kullanmak isterseniz, karsılaşacağınız satıcılar muhtemelen bu 6 modelden birisi olacaktır. Çok düşük ihtimal istisnalara denk gelebilirsiniz.

Karşınızdaki satıcının C2C’a ne gözle baktığını, ya da hangi model olduğunu birkaç şekilde anlayabilirsiniz. GG’da hem ikinci el hem de sıfır ürün satılıyor. Aslında sıfır ürün satanların Model5 ve 6 oldukları gayet aşikardır. İkinci el durumlarında da, tamamen öngörü gücünüzü kullanmanız gerekecek. Peki, karşınızdaki satıcıyı daha iyi tanımanın faydası nedir ? Bakalım.

Model1: Altın madeni ya da büyük hüsran. Bu satıcılar kenara koydukları eşyanın değerini ya ‘fazladan’ bilirler ya da hiç bilmezler.

Örneğin bir yakınlarının Almanya’dan getirdiği, az bulunur bir oyun konsolu, evin çocuğu büyüyünce tavan arasına kaldırılır ve düşük bir fiyata satışa koyulabilir.

Bu kullanıcılardan kabaca iki tür ürün alırsınız: a) çok temiz ama tozlu (güneş görmüşse üründeki beyaz plastik sararır, ona dikkat edin ama Türkiye’de çatı katı ekolü pek olmadığı için yırtabilirsiniz de). b) kırık ya da eksik (kısaca kullanılamaz durumda kaldırılan eşyalar; yedek parça açısından iyi bir kaynak olabilir).

Model2: Güzel ürün alırsınız ama iyi para ödersiniz. Bu satıcıların en büyük ihtiyacı paradır ve bu nedenle bazan yüksek fiyat koyabilirler. Öte yandan aldığınız ürün muhtemelen çok iyi kullanılmıştır ve temizdir. Böyle üyelerden “toplu alım” dediğimiz, bir kaç ürünü beraber alıp, ürün başına ıskonto isteyerek karlı çıkabilirsiniz.

Model3: “Son çare” gidebileceğiniz satıcı profili. Pahalı satarlar. Onların gözünde ürünün değeri size yüksek gelebilir, vb.

Arayıp bulamadığınız ürünleri bu satıcılara sorabilirsiniz. Ya onlarda vardır (listelememişlerdir) ya da arkadaşlarından bulurlar.

Örneğin eski bilgisayar oyunları/konsollar cemiyetinde bir çok kişi birbirini tanır (piyasa küçük). Bir kişiye ulaşırsanız gerisi gelir. Vb.

Model4: Bu satıcılara para gerekir, bu işi para için yaparlar. Ama onlar için daha çok “hızlı para” önemlidir. Bu kullanıcılara toplu alım önerip, ürünlerden ıskonto isteyebilirsiniz. Pazarlık payları vardır. İkna etmek için ödemeyi kredi kartı ile yapmayı teklif edebilirsiniz ya da çok kısa sürelik (mesela GG’da 3 günlük) ilan açtırıp indirim isteyebilirsiniz. Yalnız ödeme yapmakta geç kalmayın. Keza bu kullanıcılara böyle teklifle giderseniz, hiç gecikmeden ödeme yapmayı temin ediyorsunuzdur. Gecikirseniz aranız bozulabilir.

Model5: “Neutral” demek istiyorum ama.. Yani, ne pahalıya getirirsiniz, ne de ucuza kapatırsınız. Şartlar “normal”dir. Kimi zaman zaten dışarıdan alabileceğiniz fiyata alırsınız ürünü. Kargo kolaylığından faydalanmış olursunuz işte. Bu tür satıcılar aldıkları ürünün üstüne kâr koyarak ilan açarlar. Dolayısıyla toplu alım yapmadığınız sürede “perakende” satıştan ekstra kar etmezler ve size de indirim yapmazlar. Bu kullanıcılara toplu alım önerebilmek için de GG’da bir süredir aktif olmak gerekir. Ciddiye alınmayabilirsiniz.

Model6: Model5′in aynısı. Tek bir farkla…

Eğer ürün aldığınız satıcı bir eskiciyse, çok zor bulunan ürünleri çok iyi fiyatlara alabilirsiniz. Keza satıcılar sattıkları ürün hakkında bazan hiçbir şey bilmezler. Kredi kartınız varsa, böyle durumlarda kimse keşfetmeden basıp alırsınız ürünü. Diğerleri bakakalırlar, ahah.

Bir diğer tavsiye, ilgilendiğiniz ürünleri satan ve eskici olduğunu düşündüğünüz bir satıcı varsa takibe alın.

Yalnız bir uyarı; eskiciler sattıkları ürün hakkında bir şey bilmediklerinden ürünün bozuk olma ihtimali de yükselmektedir…

Bu bir Apple-Bandai Pippin. Piyasada çok az süre kalabilmiş, o nedenle bu aralar hayli az bulunan bir konsol…

Altta görmediğiniz bir satır var “arkasında bir sürü giriş var” diyen…

X X X

Nevet. Buraya kadar GG’da alışveriş yaparken nasıl kârlı çıkabileceğinizi anlatmaya çalıştım. Ama bu arada bazı temel bilgileri atladım; çünkü bunlar daha ilgi çekici şeyler :) Şimdi biraz daha sıkıcı, ama gerekli temel bilgilerimize geçelim.

Piyasa: benzer ürünlerin birkaç satıcı tarafından satılması ile oluşan ‘şey’. Piyasa önemlidir. Takip ederseniz karlı çıkarsınız.

Toplu alım: kullanıcının ürünlerine bakıp, aralarından seçerek satıcıya sorabileceğiniz özel satış. Bir ilanda birden fazla ürün satmak / almak.

Özel ilan: yine satıcıya sorarak açtırabileceğiniz ilanlardır. Bu ilanlarda satılan ürünlerin fotoğrafları veya açıklamaları olmayabilir. Ya da satıcı kedisinin fotoğrafını koymuş olabilir (yaşanmıştır). Bu ilanlar size özeldir, başkası teklif veremez. Verirse iptal ettirirsiniz, yeniden açılır. GG’da yönetime haber vererek, ilan süresi ne kadar uzun olursa olsun, belirli bir kullanıcı teklif verdikten sonra ilanı kapatma seçeneği vardır. Satıcınıza danışınız.

Açık arttırma: bu meseleye hiç girmedik değil mi ? Heh. Bazan saç baş yolduran bu şey, ilanın kapanma süresi bitene kadar meraklı kullanıcıların ilandaki ürünün/ürünlerin fiyatını teklif vererek arttırmasıdır.

Açık arttırmanın kapanma süresi önemlidir. Daha önce teklif vermeyen bir kullanıcı gelir, son 10 saniyede teklif yazar (yaşanmıştır), gider ürün. Pusuda bekleyip daha sonra teklif verip bu çakallardan ürününüzü kurtarmanız gerekir (yaşanmıştır).

Açık arttırmanın gazabından kurtulmanın yolu özel ilan veya toplu alımlardır. Satıcı, sattığı ürünün sizin verdiğiniz veya kendisinin koyduğu başlangıç fiyatından yukarısına gideceğinden eminse, kendinize özel ilan açtırmaya ikna edemeyebilirsiniz. “Pışııık” derler adama diplomatik bi yolla. Bu tür satıcıları toplu alımlarla ikna edebilirsiniz. Deneyin.

Üst limit: bir açık arttırmaya teklif verip, sonra bir daha vermek suretiyle yapılabilecek kendini garantiye alma eylemidir. Üst limit belirleyebilmeniz için ilk önce en yüksek teklif sahibi olmanız gerekir. Eğer siz teklif veriyor ve fiyatı arttırıyorsanız ancak anında teklifiniz geçiliyorsa, birisi üst limite bağlamıştır. O kullanıcının üst limitini geçtikten sonra en yüksek teklif sahibi olursunuz ve üst limit koyma şansınız ortaya çıkar. Sadece bir kez daha teklif verin. Böylelikle diğer kullanıcılar, sizin ilk verdiğiniz teklif görürler (örneğin 150 YTL) ve kendi tekliflerini yazmaya başladıklarında, sizin belirlediğiniz üst limiti aşana kadar (örneğin 200 YTL) en yüksek teklif sahibi olamazlar. Bu arada GG, sizin için teklifi üst limitinize kadar arttırır (üst limitleri satıcı bile bilemez, sadece üst limit koyan bilebilir).

Esprisi nedir ? Bir ürünü çok istediğinizi kanıtlayabilirsiniz. Açık arttırmaya katılan diğer kullanıcıları yıldırmak için de kullanılabilir. Ancak yine de açık arttırmayı son saniyesine kadar takip edin. Birisi ilandaki ürünü sizden daha çok istiyor olabilir. Üst limitinizi tahmin eder ve geçer.

Asgari fiyat: 1 Liradan PS3 satıldığını gördünüz mü hiç ? Var. Ama bu ilanlarda “asgari fiyat” vardır ki satıcıyı garanti altına alır. İlana verilen teklif, bu asgari seviyeye ulaşana kadar açık arttırmayı kazansanız da ürünü alamazsınız. 1 Lira olayı genellikle teşvik içindir, keza belki de ürünün meraklıları tatile çıkmıştır. Aradan sıyrılır, ucuza getirirsiniz. Belli olmaz.

İkinci teklif fırsatı: ürüne teklif verirsiniz, teklifinizi geçerler. Ama açık arttırmayı kazanan alıcı ürünü almayabilir. Bu durumda satıcı uygun görürse ve en yüksek tekliften bir önceki teklif sizinse, size “ikinci teklif fırsatı” önerilir.

Verdiğiniz en yüksek tekliften ürünü alabilirsiniz. Bu fırsat size teklif edildikten sonra üç gün içerisinde (iş günümüydü, hatırlayamıyorum şimdi) onaylamanız gerekir. Aksi halde otomatik geçersiz sayılır.

Nevet. Peki. Diyelim bir kaç defa ürün aldınız, sorun yaşamadınız. Peki, ya hazırlıksız yakalanmak ? Kim garanti edebilir bunu.

Neyi kontrol etmemiş olabilirsiniz ? Ürün evinize geldiğinde ne sizi hayal kırıklığına uğratabilir ?

Aldığınız ürününü ilandaki fotoğraftaki ürün olmaması: pek genel, düşülmesi çok kolay bir hata. Aldığınız ürünün fotoğrafını sorun, isteyin. Zaten promosyonel fotoğraflarını (ürün piyasaya çıktığında dağıtıcısının yayınladığı fotoğraflar) 100 metreden tanıyabilirsiniz.

“Satıcının çektiği belli olan” fotoğraflar durumunda da; bir diğer ihtimal, fotoğrafın eBay’den alınmış olmasıdır. Diğer bir ihtimal, satıcı o ürünlerden bir kaç tane satıyordur ve bir tanesinin fotoğrafını çekip koymuştur. Size gelen ürün o fotoğraftaki olmayabilir.

Dikkat ediniz…

Ürünün fotoğrafının eBay’den alınmış olduğunu kırmızı daire içindeki ikondan anlayabilirsiniz.

Bu ikon aslında fotoğrafın bir sayısal kamera ile çekildiğini, dolayısıyla muhtemelen satıcısı tarafından çekildiğini göstermek için kullanılıyor. Ancak GG’da bazı satıcılar ürün fotoğraflarını eBay’den almaktan çekinmeyebiliyorlar.

Ayrıca, eğer fotoğraf belirli bölgelerinden kesilmişse, bu ikonu saklamak için yapılmış olabilir.

Aldığınız ürünün ilandaki özelliklere uymaması: görünüşü aynı/benzer ama özellikleri farklı ürünleri alırken yaşayabileceğiniz bir sıkıntı. Bu tür durumlarda almadan önce, hatta teklif vermeden önce iyice bilgilenin.

Bölge/sürüm problemi: PAL PS3′ünüz için NTSC oyun almak gibi. İngilizce değil Almanca oyun almak gibi. İyi sorun. Benim gibi Secret of Mana SNES kartuşuna atlayıp oyunu taktığınızda ilk replik “Heeey Junge” olursa hayal kırıklığı tarif edilemez.

Aldığınız ürünün “içi boş” olması: Yaşamadım, yaşayanı da duymadım ama olabilir! Neden olmasın ahahah.

Pahalıya aldığını öğrenmek: çevreniz varsa teklif sürecinde uyarırlar. Çevreniz yoksa deneyimsizliğe gidebilirsiniz.

Piyasayı iyi takip edin. İkinci el satış yapılan forumlara da bakin arada.

Sahte teklif yüzünden pahalıya ürün almak: GG’daki sahnelenen bir oyun. Şöyle oynanır: bir satıcının iki/üç/dört hesabı vardır. Siz teklif verirsiniz, diğer hesabından gelip teklifi yükseltir. Siz yine teklif verirseniz pahalıya getirirsiniz. Bazı yörelerde de şöyle oynanır bu oyun; bir satıcının ürününü başka bir satıcı satar. Böylelikle ürünün orijinal sahibi sahte teklifle meblağı yükseltir. Böyle bir durumdan şüphe ederseniz meraklanmayın. Bu oyun defalarca sahnelenen bir oyundur.. Yani ürünü sahte teklif veren satıcı kazanırsa, tekrar satmak zorunda kalırlar. Ayrıca açık arttırmanın kapanmasına en fazla 24 saat kala, yazdığınız teklifi iptal ettirebilirsiniz.

GG’da çarpılmamanın yolu kısaca budur. Unuttuğum şeyler de vardır kesin. Bu arada son meseleye de bir el atalım; iade.

İade, aldığınız ürünü satıcısına geri yollayıp paranızı geri almaktır. Her ürün iade edilemez. Ürünün ilanında iade şartı (varsa) belirtilmiştir. Örneğin yazılımın iadesi yoktur. Zira o süre içinde sizin onu kopyalayıp kopyalamayacağınızı kimse garanti edemez. Öte yandan, aldığınız ürün size gelene kadar kırılmış olabilir, kullanılamaz halde olabilir. Kargo yetkilisi nezaretinde tutanak tutturur, geri gönderirsiniz. “Kargo yetkisi nezaretinde”nin esprisi, ürünü alır almaz, size getiren kargo personelinin yanında ürünü açıp denemek, çalışıp çalışmadığından emin olmaktır. Çalışmıyorsa, yine o anda tutanak tutturabilirsiniz.

X X X

Gelelim işin eBay boyutuna. Üstüne çok şey eklemeyeceğim. Kurallar nerdeyse aynı. Zaten sistem aynı. eBay’de ürünün gelmesini daha çok bekleyebilirsiniz, heh. Benim sizi uyarmak istediğim şey ise, “oltacılar”.

eBay çok daha büyük bir sistem olduğu için, dolandırıcısı da ona göre, daha teknik oluveriyor. eBay’in kullanıcılarına yönelik yapılan dolandırma yöntemi, az önce açıkladığım, “ikinci teklif fırsat”ını kullanarak gerçekleştiriliyor.

Ürüne teklif verdiniz, kaybettiniz. Ürün başkasına gitti bile. Bu arada kendisini ürünün satıcısı olarak tanıtan birisi çıkar ve size “o kullanıcı ürünü almadı, sana ikinci teklif açıcam” diyebilir. Başka türlü palavralar da sıkabilir. Sonra da “eBay’den mail gelicek sana” deyip durur bir süre. eBay’den geldiği iddia edilen mail, eBay’le alakasız bir adresten gelir (e-bay_us@mail.com gibi) ama formatı eBay’in email formatının aynısıdır. Ve… Ödemeyi Western Union’la yapmanızı ister.

Bu tür durumlarda, ürüne ikinci teklif fırsatı açılmadığını zaten bildiğinizden, karsınızdaki dolandırıcıyı “yeah, ok. ill wait” falan deyip oyaladıktan sonra fake mail’i alın ve ağzınıza geleni saydırın. Uğraşsın biraz. Eşşoğlusu.

Bildiklerimin neredeyse tamamını anlattım. Son olarak verebileceğim tavsiye; aldığınız ürünü iyi tanıyın, piyasayı iyi takip edin ve ne zaman sabırlı olmanız gerektiğini, ne zaman fırsatı değerlendirmeniz gerektiğini bilin…

Ancak beklemeniz gereken şeyin NFS tarzı yarışlardan farklı olduğunu da eklemeliyim. Bu tür oyunlarda genellikle çok büyük hatalar yapmadıkça, virajı alamayıp duvara toslamadıkça ya da bunun gibi bize fazlaca zaman kaybettirecek şeyler yapmadıkça bir iki virajı iyi almak vs. bize öndeki aracı yakalamak için yeterli olurdu, olmadığı yerde de nitroya bastığımız gibi soluğu o aracın yanında alırdık zaten. Dolayısıyla önümüzdekinin yanındayken geçmek için verdiğimiz mücadele daha önemliydi. Pist yarışlarındaysa önemli olan şey bu tür geçiş esnasındakilerden çok pist sürüş stratejileri arasındaki mücadele oluyor. Bir virajı daha doğru analiz edip, daha iyi dönmek 0.1 ya da 0.2 saniye gibi bize çok ufak zamanlar kazandırıyor olsalar da, aslında bu ufak zamanlar bize ihtiyacımız olan avantajı kazandırıyor. Bazense bir virajı daha yavaş dönüp, ondan sonraki virajdan daha hızlı çıkabilmemizi sağlayacak bir pozisyona geçmek daha hızlı bir tur atmayı mümkün kılabiliyor. Dolayısıyla her bir dönüşü her bir tur atışımızda tekrar tekrar analiz etmek, daha iyi bir yolu bulmaya çalışmak yarışın başından sonuna, en az gazla frene basmak kadar uğraşmamız gereken bir şey olurken, kimi zaman yaptığımız şeyin önümüzdekiyle aramızdaki mesefeyi yavaş yavaş kapatmamıza yardımcı olduğunu görüp daha bir motive oluyor, kimi zamansa arkamızdakinin bizden daha iyi tur zamanları atıp her tur bize biraz daha yaklaştığını farkedip panik oluyoruz. Ancak bu hisler sadece tek bir geçiş anında değil, pistin her bir noktasında, yaptığımız her tercih tarafından etkilenerek ortaya çıktığından, sadece geçtiğimiz/geçildiğimiz tek bir andan ziyade pistteki her anımızda bizimle oluyor.

Virajları nasıl daha iyi alabileceğimizi ve tur zamanlarımızı etkileyen faktörleri sürüş okullarında öğrenmek mümkün, çoğu iyi go-kart pistinde zaten bu tür hizmetleri veren kadrolu eğitmenler de vardır, ancak genelde sürüş okulları çocuk yaştaki sürücü adayları için tercih edilir. Özellikle çocuklarının Formula1, Rally gibi daha büyük organizasyonlarda pilotluk yapmasını isteyenler çocuklarına daha küçük yaşta bu eğitimleri aldırır, yıllarca go-kart seviyesinde yarıştırırlar. Zaten bu sporlardaki pilotlar sürücülük eğitimlerine çoğunlukla bu şekilde başlamışlar, çocukluklarında uzun yıllar go-kart yarışlarına katılmışlardır. Sürüş okulları özellikle çocuklar için tercih ediliyorsa da, daha ileri yaşlardakiler de daha nadir olsa da bu okullara katılmaktalardır. Onun dışında internetten araştırarak ve yarışlarda pratik yaparak da teknik bilginizi arttırabilirsiniz. Bu konuda yabancı dilde kaynak sıkıntısı olmasa da Türkçe kaynağa rastlayamadım internette. Bu konuda temel bazı şeyleri burada açıklamaya çalışacağım.

Temel Sürüş Teknikleri

Kartingde öğrenilmesi gereken ilk şey nasıl dönülmesi gerektiğidir. Virajı içerden dönerseniz bazı durumlarda dönüşü daha çabuk tamamlayabilirsiniz ancak hızınızı kaybedersiniz. Dışarıdan aldığınızdaysa bir virajı daha hızlı bir şekilde alabilseniz de virajın tamamen dış çizgisini takip ettiğinizde dönüş çapı arttığından gereksiz şekilde fazladan yol almış olursunuz. İdealiyse virajın dışından içeriye doğru girmektir. Böylece viraja içerden girdiğinizde kaybettiğiniz hızı korumakla birlikte, virajın iç kısmına doğru manevra yaparak daha az yol katederek virajı atlatmış olursunuz. Dolayısıyla ideal dönüş çizgisi genellikle yandaki şekildeki gibi olur. Dönüşlerde virajın iç çizgisini teğet geçtiğiniz, yolun iç kısmına en yakın olduğunuz noktaya apex, dönüşlerde araçların takip ettiği çizgiye de apex yolu ya da apex çizgisi denir. Viraja yaklaşırken dönüşe hazırlanmak için hızınızı yavaş yavaş kesmeniz, hızlı gidebileceğiniz noktalarda size zaman kaybettirir. Ne kadar geç frene basarsanız, o kadar uzun süre hızlı gitmiş, dolayısıyla frenlemeniz ne kadar iyiyse frenlemeden önce yapacağınız hız, kazanabileceğiniz zaman o kadar artmış olur.

Virajın içine doğru yöneldikten sonra frene basın ve bunu da mümkün olan en sert şekilde yapın ki yavaşlamanız daha çabuk olsun. Bunun arkasındaki mantık daha önce denildiği gibi daha uzun süre hızlı gidebilmek. Frene basarken direksiyonu kırarsanız spin atar, kendi etrafınızda kontrolsüzce dönersiniz. Dolayısıyla virajın iç kısmındaki dönüşünüzden önce ayağınızı frenden çekmelisiniz.

Viraja teğet olduğunuz noktadaysa hızlanmaya başlayın. Dönüşünüz tamamlanmadığından gaza çok fazla yüklenirseniz yanlama tehlikeniz var, yanlamamaya dikkat ederek mümkünnoktasınız olduğunca çabuk hızlanın. Spin ve yanlama konularında aracınız sınıra yaklaştığında bunu hissedebilmeniz gerekmekte, tecrübeyle bu konuda da yeteneğinizi geliştirmeniz mümkün olacaktır.

Bazı durumlarda, özellikle aracınız güçlü değilse ufak bir numarayla kendinize avantaj sağlayabilirsiniz. Viraja gazı kesmeden girip, hızınızı frenlemelerle ayarlarsanız benzin motorda kalır, geri boşalmaz. Dolayısıyla benzinin tekrardan motora dolana kadar geçecek zamandan sizi kurtararak daha çabuk hızlanmanızı sağlar.

Hızlı Virajlar Genellikle karting pistlerinde bulunan bir viraj türüdür. Direksiyonu çok fazla kırmadan rahatça tamamlanabilecek dönüşlerdir. Öncesinde aracın limitine yakın hızlara ulaşabileceğiniz düzlükler yoksa frenlemeye gerek bile olmayabilir. Direksiyonu ani bir şekilde kırmaktan kaçınırsanız dönüşü maksimum başarıyla tamamlayabilirsiniz.

Dar U-Dönüşleri Girerken virajın dışından gidip en iyi çıkışı yapmaya çalışmak önemlidir. Virajın çıkışında mümkün olan en fazla hıza sahip olmak için girişinizi feda edip keskin bir dönüş gerçekleştirmelisiniz. Apex noktası (virajı teğet geçtiğiniz yeri) geçer geçmez hızlanmaya başlayabilirsiniz..

Doksan Derecelik Dönüşler Dönüş tercihinizi virajdan sonrasını dikkate alarak yapmalısınız. Giriş hızınız çok yüksek değil ya da çıktığınızda uzun bir düzlük gibi hızınızı önemli kılan bir faktör mevcut ise teğet geçtiğiniz noktayı virajın daha çıkışında olacak şekilde ayarlayın. Buna apexi geç almak denilmekte. Çıktığınızda daha düz bir çizgide gittiğinizden daha rahat hızlanabilir, apexi geçer geçmez gaza basabilirsiniz.

Dönüşünüzü daha erken yapar, daha erken bir apexi tercih ederseniz dönüşün kendisini daha hızlı gerçekleştirmeniz mümkün olur. Keskin bir dönüş gerçekleştirmediğinizden dönüş esnasında çok fazla yavaşlamanıza gerek olmaz. Dolayısıyla önünüzdeki aracı bu tür bir virajda geçecekseniz bu şekilde dönmeniz size avantaj sağlayabilir. Virajdan sonra, düzlükte geçmeyi tercih ediyorsanız yukarıda anlatıldığı gibi apexi daha geç almayı tercih etmeniz daha doğru olur.

Çift Apex İki dönüşün arasında kısa bir düzlük mevcut ise, iki kere yerine tek sefer yapacağınız bir dönüşle virajı tamamlamanız mümkün olabilir. İdeal olanı, aracın yolun eninin üçte ikisini kullandığıdır. İlk dönüşün çıkışı, ikinci dönüşün girişi olur. Bunun mümkün olmadığı yerlerde daha değişik stratejiler de izleyebilirsiniz. Örneğin dönüşe hızlı girmekteyseniz ve hızınızı korumak istiyorsanız ilk dönüşü apex çizgisinden yapıp ikincisinde daha dışarıda bir çizgiyi takip edebilirsiniz, böylece çok dar bir dönüş yapmadan virajı geçebilirsiniz. Tam tersi, eğer asıl ikinci virajdan sonra hızlanmak istiyorsanız, ilkinde erken apex alıp ikincisinde geç apex aldığınız bir çizgiyi takip etmek isteyebilirsiniz.

Açılan Virajlar Eğer dönüş, girişinde dar, çıkışında daha geniş bir açıya sahip ise daha erken bir apex almak tercih edilebilir. Dönüşün açısı artması, bir diğer anlamda virajın açılıyor oluşu aracın apexten sonra virajın dışına yönelmesini kolaylaştıracaktır. Virajın çıkış kısmı ve dönüşün iyice hafiflediği yerde düzlükteymişiz gibi gaza yüklenebiliriz.

Kapanan Virajlar Bu durumda ideal olan dışarıdan dönmeye başlayıp çıkışa yakın apex yapmaktır. Eğer dönüşten önce hızlı bir düzlük bulunuyorsa dönüşe başlama ve frenleme noktalarımızı ertelemek virajın girişini mümkün olduğunca iyi ve hızlı almaya imkan sağlayacaktır.

Temel dönüşlere dair bütün bu bilgilere ek olarak, ard arda gelen ve aralarında düzlük bulunmayan dönüşlerde çoğunlukla ideal apex çizgisi farklılaşır. Bu tür virajlara şikan da denilir. Aksini tercih etmemizi gerektirecek özel bir neden olmadıkça, böyle dönüşlerde önceliği vermemiz gereken dönüş son viraj olmalı, gerektiğinde son virajı en iyi şekilde tamamlamak için ondan önceki viraj feda edilmelidir. Yarışlarda yaptığımız dönüşlerin bize kazandırdıkları ve kaybettirdiklerini her zaman dönüşten çıkışımız ve bu çıkıştan sonra gelecek düzlüğün uzunluğu belirler. Örneğin sonrasında uzun bir düzlük olan, ard arda gelmiş iki dönüşten ilkini, ikincisine girerken daha iyi bir pozisyona sahip olmak adına feda ettiğimizde, ilk virajda kayıpta olsak da, ikinci virajı daha kazançlı geçer ve ardındaki düzlükte kazandığımız hız ve zamanla ilk virajdaki kaybımızı fazlasıyla telafi edebiliriz.

Ancak tam tersi bir durumda, hızlı bir düzlükten sonra gelen iki dönüşte, ikinci dönüş için ilkini feda etmek yanlış olur. Burada giriş hızımız yüksek olduğu için kaybımız fazla olacaktır. Dolayısıyla ilk virajı ideal apex çizgisini takip ederek dönerek telafi edemeyeceğimiz bir kaybı kurtarmış oluruz. Çıkışta kaybımız olsa bile girişte yüksek hızımızdan vazgeçmeyerek kazandığımız süre buna değecektir.

Yandaki görselde şu ana kadar anlatılanların uygulaması görülebilir. Apex çizgisi en iyi çıkışı elde etmemize olanak sağlayacak şekilde oluşturulmuştur. İlk viraja dar girilip daha yavaş dönülse de ikinci viraj için iyi bir pozisyon elde edilmiştir. Sürücü daha erken hızlanabilir ve çıkıştaki düzlükte daha hızlı gidebilir. Yavaş girip hızlı çıkmak prensibi burada en iyi dönüşü elde etmemizi sağlamaktadır.

İkinci dönüş daha hızlı olmaya imkan sağladığından, bu şikanda ikinci viraja öncelik verilmeli, ilk virajda geç apex alınarak ikincisinde en iyi dönüş elde edilmeye çalışılmalıdır.

Burada ise hızlı olan ilk viraj olduğundan onu iyi almak önemsenmeli, apex çizgisi ona göre ayarlanıp gerektiğinde ikinci virajda erken apex alınarak dönüşü daha içerden alınmalı. İkinci viraja kadar mümkün olan en yüksek hızda gidilip, ikinci virajda sert bir frenlemeyle yavaş bir dönüş tercih edilmeli.

Bu şikanda ilk ve ikinci viraj arasındaki tercih, şikandan önceki ve sonraki düzlükler dikkate alınarak yapılmalı. Eğer çıkışta uzun bir düzlük varsa, ilk görseldeki gibi giriş feda edilip ikinci viraja ideal apex çizgisinde girmeye çalışılmalı, aksi durumda, şikana hızlı girilmekteyse ikinci görseldeki gibi ilk viraja mümkün olduğunca geç fren yaparak girilmeye çalışılmalı, sonuç olarak ikinci virajı içerden ve yavaş dönmek gerekse bile giriş feda edilmemelidir. Bu durumda çıkışta araç hızlanmaya başlamadan önce kendini düzeltmesi için zaman geçmesi gerekeceğinden çıkış yavaş gerçekleşecektir.

Anlatılanları dikkate alarak yarıştığınız pistte apex çizginizi daha bilinçli bir şekilde belirleyebilir, sürüş yeteneklerinizi arttırıp daha iyi tur zamanları elde edebilirsiniz. Ancak unutmayın, burada dönüşlerle ilgili yapılması gereken her şey giriş ve çıkışlardaki düzlüklere, oralarda ulabileceğiniz hızlara bağlı ve çoğu zaman giriş ve çıkış arasında tercih yapmak göründüğünden daha zor olabiliyor. Bazen de ideal çizgiler daha belirginken sonucu etkileyen hangi sürücünün o çizgileri daha iyi takip edebildiği oluyor. Sonuçta profesyonel bir sürücü olup bu iki etkende de mükemmele ulaşmaya çalışmayacak olsanız bile yarış aracınızın içinde olmak, rakiplerinizle yarışmak ve bu esnada kafanızda tüm bu değişkenleri değerlendirip rakiplerinizden ve kendi daha önce yaptıklarınızdan daha iyisini yapmaya çalışmak tahmin ettiğinizden daha eğlenceli olabilir.